چهارشنبه ٣٠ مرداد ١٣٩٨
عنوان
عنوان
اخبار > دانشگاه كارآمد و نياز محور مطالبه حضرت امام (ره)
 


دانشگاه كارآمد و نياز محور مطالبه حضرت امام (ره)
دانشگاه كارآمد و نياز محور مطالبه حضرت امام (ره)
پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامي؛ مجموعه آموزش عالی هر ساله با حضور در مرقد امام رحمت الله علیه و یا با برپایی مراسم های ارزشمند در دانشگاه ها و یا با برگزاری همایش ها در حقیقت هم با آرمان ها و مطالبات حضرت امام از دانشگاه ها آشنا می شود و هم راهکار های وصول به آن اهداف بلند و راه های عملی نمودن مطالبات را بررسی می نمایند.

دانشگاه كارآمد و نياز محور مطالبه حضرت امام (ره)

کار آمدی؛ یعنی دانشگاه اسلامی به گونه ای رفتار نماید که در خدمت جامعه دینی باشد ودر رفع نیاز های جامعه کار گشا باشد.به تعبیردیگرپیشرفت وتوسعه دانشگاه براساس نیازجامعه تحقق یابد که به هرمقدار دانشگاه توسعه یابد به همان مقدار ازنیازهای جامعه ووابستگی کشوربه تولیدات خارجی کاسته شود. رضاكهساري عضوهيأت علمي پژوهشگاه فرهنگ ومعارف اسلامي در يادداشت خود  بيان مي كنند كه هرطرح و برنامه ای  که دانشگاه را به این مطالبات امام (ره) نزدیک نماید مطلوب امام خواهد بود.

پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامي؛ مجموعه آموزش عالی هر ساله با حضور در مرقد امام رحمت الله علیه و یا با برپایی مراسم های ارزشمند در دانشگاه ها و یا با برگزاری همایش ها در حقیقت هم با آرمان ها و مطالبات حضرت امام از دانشگاه ها آشنا می شود و هم راهکار های  وصول به آن اهداف بلند و راه های عملی نمودن مطالبات را بررسی می نمایند.

در این یاد داشت  مختصر به برخی از مطالبات حضرت امام  از مجموعه دانشگاهیان اشاره  می شود تا هر یک از دانشگاهیان اعم از مسئولان دانشگاهی،اساتید و دانشجویان خود را در ترازوی  خواسته های امام عزیز قرار دهند و خود محاسبه نمایند که چه مقدار در تحقق دانشگاهی که مقصود امام بوده است قدم برداشته است؟آیا راهی را که تاکنون دردانشگاهها پیموده شده است حقیقتا براساس مطالبات امام راحل بوده است؟

با توجه به سخنان امام راحل میتوان برخی از مطالبات مهم ایشان را در چند محور کلی بیان کرد.

1-    همراهی علم و تهذیب

آن بزرگوار معتقد بودند کسانی که در صدد هدایت و اصلاح جامعه هستند شرط اولیه آن صالح بودن خود آنان و تهذیب نفس است زیرا انسان مهذب است که میتواند دیگران را به خود سازی و صلاح دعوت نماید.چون دانشگاه در این مقوله نقش مهمی را ایفا میکند  امام رحمت الله علیه سعادت جامعه را در گرو سعادت دانشگاه می بیند و میفرماید:

«دانشگاه مبداء همه ي تحولات است. از دانشگاه، چه دانشگاه علوم قديمي و چه دانشگاه علوم جديد، از دانشگاه سعادت يک ملت و در مقابل سعادت، شقاوت يک ملت سرچشمه مي گيرد. دانشگاه را بايد جديت کرده، جديت بکنيد، دانشگاه را درستش کنيد. دانشگاه را اسلامي اش کنيد.» (صحیفه امام،ج8ص64)

«شما دانشگاهي­ها کوشش کنيد که انسان درست کنيد. اگر انسان درست کرديد، مملکت خودتان را نجات مي­دهيد. اگر انسان متعهد درست کرديد، انسان امين، انسان معتقد به يک عالم ديگر، انسان معتقد به خدا، مؤمن به خدا، اگر اين انسان در دانشگاه­هاي شما و ما تربيت شد، مملکتتان را نجات مي­دهيد.» (صحیفه امام،ج8،ص67)

«تربيت کنيد، مهم تربيت است. علم تنها فايده ندارد، علم تنها مضر است. گاهي اين باران که رحمت الهي است، وقتي به گُل­ها مي خورد، بوي عطر بلند مي­شود؛ وقتي که به جاهاي کثيف مي­خورد، بوي کثافت بلند مي­شود. علم هم همين طور است. اگر در يک قلب تربيت شده علم وارد بشود، عطرش عالم را مي گیرد و اگر در يک قلب تربيت نشده يا فاسد بريزد، اين علم فاسد مي کند عالم را. اذا فسد العالم فسد العالم.» (صحیفه امام،ج14،ص40)

2-استقلال فکری

با توجه به اینکه آن عزيزسفركرده سعادت جامعه را در گرو سعادت دانشگاه می بیند لذا یکی از ابزار سعادت دانشگاه ، استقلال فکری دانشگاه است . به این معنی که دانشگاه باید تلاش کند در تولید علم  و کیفیت بخشی در آموزش و تولید فکر به  نوعی خود کفایی برسد. البته نه به این معنی که از علوم  دیگران استفاده نکند بلکه وابسته به دیگران نباشد. به تعبیر دیگر تنها به علوم وارداتی اکتفا  نکند بلکه خود نیز در تولید علم مستقل باشد. لذا حضرت امام  می فرماید :

« شماهايي که در دانشگاه هستيد و دانشمند هستيد و متفکر هستيد، اين جوان­هاي ما را يک جوري بار بياوريد که خودشان بفهمند که خودشان يک چيزي­اند ... نگويند که ما بايد غربي باشيم... اگر از غرب هم صنعتي مي­آيد، ياد بگيرند. اما غربي نشوند، يادگرفتن مساله يک چيزي است و مغز را غربي کردن و از خود غافل شدن، مساله­ي ديگر است.» (صحیفه امام،ج12،ص25)

3- دانشگاه کار آمد و نیاز محور

کار آمدی؛ یعنی دانشگاه اسلامی به گونه ای رفتار نماید که در خدمت جامعه دینی باشد ودر رفع نیاز های جامعه کار گشا باشد.به تعبیردیگرپیشرفت وتوسعه دانشگاه براساس نیازجامعه تحقق یابد که به هرمقدار دانشگاه توسعه یابد به همان مقدار ازنیازهای جامعه ووابستگی کشوربه تولیدات خارجی کاسته شود .امام راحل می فرماید:

«ما که مي گوييم دانشگاه اسلامي، ما مي­خواهيم که يک دانشگاه داشته باشيم که روي احتياجاتي که اين ملت داشته، کرسي داشته باشد و براي ملت باشد.» (صحیفه امام،ج12،ص340)

4-حفظ وحدت و یکپارچگی

ازجمله مطالبات امام راحل حفظ وحدت همه اقشارومسئولین وازجمله دانشگاهیان است.

ايشان می فرماید:

«آنچه کراراً تذکر داده ام، و رمز پیروزى است؛ اتحاد گروههاى دانشجویى و تشکیل یک گروه اسلامى- ملى است در مقابل منحرفان که کوشش دارند تفرقه بیفکنند، و شما جوانان عزیز را- که امید کشور هستید و سعادت و ترقى میهن بسته به فعالیت شماست- به تباهى بکشند و نگذارند در راه تعالى کشور قدم بردارید، و به علم و ادب- که مایه پیشرفت و رهایى از استعمار و استثمار نو و کهنه است- اشتغال پیدا کنید.» (صحیفه امام ج10 ص80)

5-پرهیز از وابستگی فرهنگی

دین مقدس اسلام که کامل ترین ادیان توحیدی وتمدن سازاست درارائه آداب وتعالیم وفرهنگ وقانون گذاری و...مستقل بوده وبه هیچ گونه وابستگی رضایت نمی دهد. امام راحل نیزبا الهام از این آموزهاي مترقی دين مبين اسلام ، درزمینه استقلال فرهنگی می فرماید:

 «عزيزان من، ما از حصر اقتصادي نمي­ترسيم. ما از دخالت نظامي نمي­ترسيم. آن چيزي که ما را مي ترساند، وابستگي فرهنگي است. ما از دانشگاه استعماري مي­ترسيم.» (صحیفه امام،ج12،ص252)

«اگر دانشگاه را ما سست بگيريم و از دست برود،‌ همه چيزمان از دستمان رفته است.» (صحیفه امام،ج8،ص141)

 «دانشگاه­ها بروند دنبال اينکه جوان­هاي ما را مستقل بجا بياورند، تربيت کنند که بفهمند خودشان يک فرهنگ دارند، يک فرهنگ بزرگ دارند، بفهمند فرهنگ از اينجا صادر شده است به خارج، بفهمند که ما هم يک چيزي در عالم هستيم و ما خودمان مي­خواهيم خودمان را اداره کنيم.» (صحیفه امام،ج10،ص392)    

با توجه به مطالبات حضرت امام از دانشگاه و دانشگاهیان ، گرچه دانشگاه های ایران اسلامی در افقی از پیشرفت و تعالی و آرمان خواهی و تلاش در جهت ایجاد دانشگاه اسلامی مطلوب قرار گرفته است که قابل مقایسه با بسیاری از دانشگاه های دیگرجهان  نیست ولی قطعا هنوز تا رسیدن به قله مطلوب راهي طولاني درپيش دارد. بنابراین هرطرح وبرنامه ای  که دانشگاه رابه این مطالبات نزدیک نماید مطلوب امام خواهدبود. وگرنه ازآرمان امام فاصله گرفته ایم. به هرحال وقتی مطالبات امام راحل را بادقت مطالعه می نماییم گاهی سئوالاتی درذهن نقش می بنددکه لازم است متصدیان امر به منظورشفاف سازی اذهان عمومی پاسخی مناسب ارائه نماید .

نظیراینکه آیااجرای همه برنامه ها دردانشگاهها درراستای تحقق این مطالبات است ؟ آیا برگزاری کنسرت ها که سبب ترویج موسیقی دردانشگاهها می شودوبرگزاری جشنهاي فارغ التحصیلي آنچنانی وکم توجهی نسبت به رعایت شئونات اسلامی اعم ازپوشش و ... باهدف« همراهی علم وتهذیب» هماهنگی دارد؟

آیا توجه به کمیت به جای کیفیت درزمینه های متعدد، دانشگاه را به خودکفایی واستقلال نزدیک می نماید؟ آیا تولید مقالات وانجام پژوهشهای فراوان اماغیرضروری که نيازي ازجامعه رابرطرف ننمايد دانشگاه را درجایگاه حقیقی وموردانتطارقرارمی دهد؟ آیا اساتید معظم دانشگاه که به تعبیرامام راحل شغل انبیاءرا دارند وظیفه پرورش انسانهای متعهد را به خوبی انجام می دهند؟ آیا همه تلاشها دردانشگاهها درجهت تحقق وحدت دانشگاهیان صورت می پذیرد؟ آیا دانشجویان عزیز کشور دردانشگاهها به گونه ای آموزش می بینند که دردرون خود احساس استقلال نمایند وازوابستگی به فرهنگ بیگانه پرهیزنمایند؟و...

امیداست همه دانشگاهیان محترم بتوانندبا استعانت ازالطاف الهی و باتلاشی مستمر و مخلصانه به همه مطالبات امام را که برگرفته از چشمه زلال وحی است جامه عمل بپوشانند. انشاءالله                         

  نگارنده :رضاكهساري عضوهيأت علمي پژوهشگاه فرهنگ ومعارف اسلامي و مسئول نهاد دانشگاه آزاد سمنان


خروج